20.07.2020, 15:13 39

Dil ve konuşma güçlüğü olan çocukların özellikleri ve özel eğitimi

Dil ve konuşma güçlükleri; genetik, anatomik, fizyolojik nörolojik, biyokimyasal, psikolojik, gelişim süreci aksaklıkları ve çevresel etmenlere bağlı olarak beyindeki dil ve konuşma merkezlerinin, sinir ileti sisteminin ve konuşma üretiminden sorumlu yapı ve organların işleyişindeki etkilenmelerden kaynaklı olarak meydana gelmektedir. İletişim bozuklukları tanısal başlığı altında değerlendirilen dil ve konuşma güçlükleri, dilin sesbilgisi, biçimbilgisi, sözdizimi, içerik(anlam) ve kullanım bileşenlerine ilişkin becerilerin edinilmesinde ve kullanılmasında sınırlılıklara yol açan nörogelişimselbir bozukluk olarak tanımlanmaktadır.

Dil ve konuşma güçlükleri, ses, sesletim, konuşmanın akıcılığı, gelişimsel dil, edinilmiş dil ile motor konuşmave yutma bozuklukları olmak üzerealtı grupta sınıflandırılmaktadır. Bununla beraberdil konuşma güçlükleri ikincil dil bozukluğu olarak, zihinsel yetersizlik, görme yetersizliği, işitme yetersizliği, öğrenme güçlüğü, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, downsendromu, yarık damak, serebralpalsi, gibi tanılarla birlikte de görülebilmektedir.

Dil ve konuşma güçlüğü yaşayan çocuklar, gelişimin erken dönemlerinden itibaren söz öncesi iletişim becerileri, sözlü iletişim becerileri, duygu ve davranım düzenleme becerileri ve akademik öğrenme becerileri bağlamındaçeşitli oranlarda sınırlılıklar ve gecikmeler yaşayabilmektedir. Genel olarak bu çocuklar, işitsel bilgiyi işlemleme, söz dizim kurallarına uygun cümle kurmada zorluk, konuşma akıcılığında sıra dışılık, dili amacına ve sosyal bağlama uygun olarak kullanmakta güçlük, okuma yazma başta olmak ders başarısında düşüklük, akran ilişkilerinde sınırlılık gibi bazı özelliklere sahip olabilmektedir.

Dil ve konuşma güçlüğü yaşadığı düşünülen çocukların ihtiyaç duydukları tedavi, terapi ve özel eğitim hizmetlerinden en erken düzeyde yaralanabilmesi için çocuk ve ergen psikiyatristi ve kulak burun boğaz uzmanı gibi ilgili alan uzmanlarının bulunduğu bir sağlık kuruluşuna başvurulması ve tıbbi olarak tanılanması gerekmektedir. Tanılama ve raporlandırma ile birlikte çocuklara, klinik ortamlarda dil ve konuşma terapisi hizmeti sunulabilir. Anne babaların talebi halinde Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde çocuklar eğitsel açıdan incelenir ve değerlendirilir. Bu inceleme ve değerlendirme neticesinde çocuklaraokullarda erken çocukluk özel eğitim hizmeti ya da tam zamanlı kaynaştırma resmi eğitim tedbiri kararı verilir. Özel özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uygulanan MEB Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğitim Programı önerilebilir.

Dil ve konuşma terapistlerince, klinik ortamlarda ya da destek eğitim programının uygulandığı kurumlarda sunulması gereken terapihizmetiRezonans Ses Terapi Tekniği, Hanen Ebeveyn Etkili Terapi Tekniği, Doğal Dil Öğretimi Tekniği vb. gibi farklı teknikler kullanılarak verilmektedir. Güçlüğün türüne göre doğrudan ya da dolaylı olarak uygulanan bu tekniklerin tatbiki sürecinde terapistlerin, anne babaların ve öğretmenlerin işbirliği içinde çalışmaları, çocuklarda dil ve konuşma becerilerinin gelişmesi açısından önemli görülmektedir.

Terapist destekli aile merkezli yaklaşımların benimsenmesi ile süreçteki rolü giderek artan anne babaların koşulsuz sevgi ve kabul odaklı tutumu benimsemeleri güçlük yaşayan çocukların öz saygısını artırmak açısından tavsiye edilmektedir. Anne babaların, uzmanların önerdiği terapi egzersizlerini tekrar etme, hikaye kitabı bakma,  gün içi rutinler ve aktiviteler hakkında konuşma, oyunlar oynamagibi etkinliklerle dil ve konuşma becerilerine dair zengin bir uyaran sunması tavsiye edilmektedir. Etkinlikler uygulanırkençocukların aç, uykusuz ve sinirli olmadığı zamanların seçilmesi önerilmektedir. Anne babaların, çocukların konuşmalarındaki yanlışlara değil, konuşma içeriğine yani, “Çocuğun nasıl konuştuğuna değil, ne anlatmak istediğine”  odaklanması, hatalarını düzeltmeden kabul etmesi, uygun cümlelere dönüştürerek çocuğa tekrar geri sunması, çocukların konuşmalarını kesmemesi, onların yerine konuşmaması, çocukların konuşma için gösterdikleri çabayı ödüllendirmesi, çocukların başarılı deneyimleryaşaması açısından önemli görülmektedir. Anne babaların, güçlü ve yetenekli oldukları yönleri keşfetmeleriile çocukları sanat, spor ve uğraşı alanlarına yönlendirmelerinin psiko-sosyal sağlamlık açısından anlamlı bulunmaktadır.

Öğretmenlerin, öğrenciler için bireyselleştirmiş eğitim planı hazırlarken sadece akademik disiplin alanlarındaki becerilere değil, dil ve konuşma becerileri kazanımlarına da yer vermelidir. Bununla birlikte sınıf içi fiziki mekan düzenlemeleri, yöntem, teknik, malzeme, materyal, öğretime dair içerik sunumu ve ölçme değerlendirme içerikleri ile ilgili basitleştirme, zenginleştirme ve farklılaştırma stratejilerini geliştirmeleri önerilmektedir. Öğrencilerin dil ve konuşma güçlüğünün olumsuz etkisiniyoğun yaşadıkları derslerde destek eğitim odalarından yararlandırılması gerekmektedir. Burada gerçekleştirilen akademik bilgi öğretiminin, uzmanların önerdiği dil konuşma egzersiz ve etkinlikleri ile zenginleştirilmesi gerekmektedir. Güçlükten etkilenen öğrencilerin psiko-sosyal ihtiyaçlarının tespit edilmesi, bu ihtiyaçlardan akranların ve okul toplumunun bilgilendirilmesi, ses hatalarının sevimli bulunması, alay edilmek gibi bireyi psikolojik olarak zorlayıcı durumların önüne geçilmesi, sosyal becerilerinin güçlendirilmesiiçin yetenekli oldukları alanlarda okul faaliyetlerine katılımlarının sağlanması sunulan özel eğitim uygulamalarını tüm paydaşlar nezdinde güçlü ve anlamlı kılacaktır.

Hasan Hüseyin Saçı
Rehberlik ve Araştırma 
Merkezi Özel Eğitim Öğretmeni

Yorumlar (0)
banner305
14°
açık
banner315
Günün Anketi Tümü
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
banner306
Namaz Vakti 10 Ağustos 2020
İmsak 04:00
Güneş 05:41
Öğle 12:55
İkindi 16:47
Akşam 20:00
Yatsı 21:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25

Gelişmelerden Haberdar Olun

@
EMLAK FİYATLARI