06.07.2020, 15:22 33

Görme engelli çocukların özellikleri ve eğitimi

Asena Güneş
Özel Eğitim/ Görme Engelliler Öğretmeni

Görme engelli çocukların özellikleri ve eğitimi

Özel eğitim hizmetleri yönetmeliğine göre görme engelli; bütün düzeltmelere rağmen iki gözle görmesi 1/10’dan aşağı olan, eğitim öğretim çalışmalarında görme gücünden yararlanması mümkün olmayan kişilerdir. Az gören ise; bütün düzeltmelere rağmen iki gözle görmesi 1/10 ile 3/10 arasında olan, özel bir takım araç ve yöntemler kullanmadan eğitim öğretim çalışmalarında görme gücünden yararlanması mümkün olmayan kişilerdir.

İnsanların dış dünyadan aldıkları bilgilerin %85’ini görme kanalıyla aldığı tahmin edilmektedir. Görme engelliler için ise bu durum diğer duyu organlarını kullanarak bilgi edinmeyi sağlama şeklindedir. Görme olmadığında birey, dünyayı öğrenmek için kendi incelemelerine ve başka insanların anlatımlarına güvenmek zorunda kalır. Çevredeki birçok nesne çocuğun dokunma ve işitme yoluyla inceleyebilmesi için çok büyük, küçük veya soyuttur. Sözel tanımlar ise tanımı yapanın bakış açısına bağlı ve eksiktir. Bu nedenle görme engelli çocuklar çevredeki olayları ve nesneleri bütünüyle anlayamazlar. Bir nesneyi ellerine aldıkları zaman bir parçasını,  sonra kalan kısımlarını yoklarlar. Bu nedenle parçadan bütüne doğru ilerlerler. Böylece görme engelli bireylerin zihninde kavramlar parçadan bütüne doğru gelişir. Göremeyen çocuklara bir şey öğretirken mutlaka alt basamaklara bölünmeli ve aşama aşama öğretilmelidir.

Bilişsel gelişim duyuların kullanılmasını gerektirir. Çünkü zihinde bulunan her şey önce duyular aracılığıyla algılanır. Çocukların dokundukları, işittikleri, gördükleri, tattıkları ve kokladıkları her şey çevreye karşılık gelen bir model olarak içselleştirilir ve depolanır. Görme engelli çocuklarda görme duyusu yoksunluğuna karşılık dokunma duyusunun kullanımı daha aktiftir.Ayak tabanları avuç içi ile eş değer biçimde beyne bilgi göndermektedir. Hava şartlarına uygun olarak, çocukların çıplak ayak ile her yerde dolaşmasına izin verilmelidir ki zemin ve yüzey farklılıklarını öğrensinler. Evde; taş, parke, fayans, mermer, halı dışarıda; çimen, toprak, kum, çakıl, asfalt gibi yüzeylere temas etmelidirler. Aynı zamanda cisimlerin özelliklerini (ince-kalın, soğuk-sıcak, sert-yumuşak, kısa-uzun, büyük-küçük vb.), cisimlerin yapıldığı maddeleri (plastik, tahta, kumaş, cam, metal vb.) öğrenmelidirler. Bunlar sürekli isimlendirilerek, çocuğun vücuduna temas ettirilerek anlatılmalıdır.

Görme engelli çocuklarda el-göz koordinasyonu yoktur. Eğitimlerinde ağırlıklı olarak kulak-el işbirliği geliştirilmeye çalışılır. Sesli oyuncaklarla, sesli kitaplarla işitsel uyaranlar sunularak sese yönelmesi ve eliyle işaret etmesi üzerine çalışmalar yapılmalıdır.

Tutma, bırakma, yemek yeme, giyinme benzeri birçok motor beceri yetişkinlerin gözlemlenip taklit edilmesi sonucu öğrenilir. Görme yetersizliğinden etkilenen çocuklar yetişkinleri gözlemleyip taklit etmede güçlük yaşarlar. Bu yüzden ebeveynlerin küçük yaştan itibaren her tür beceriyi çocuklara fiziksel yardım ile kendi vücutlarını kullandırarak öğretmeleri ve sözlü olarak betimlemeleri gerekir. Elleri göğüs hizasında birleştirmek çok önemlidir. İlerde iki el kullanarak yapılacak pek çok becerinin kazandırılması için iki el tutma, sallanan bir oyuncağı iki el ile yakalama gibi faaliyetlere teşvik edilmelidir.

Dil öğrenilen bir özelliktir. İşitsel olması nedeniyle görme güçlüğü olanların dil gelişimlerine olumsuz etkisi yok denecek kadar azdır. Konuşmaya yeni başlayan görme engelli çocukların konuşmalarında ekolali (sözcüklerin anlamsız şekilde tekrarı) denen bir özellik gözlemlenir. Bunun nedeni çocuğun iletişim anlamı taşımayan dil yaşantılarına maruz kalmasıdır.

Bağımsız hareket edebilme becerileri sınırlıdır. Düzenli bir çevrede bazı koşulların sağlanması halinde bir yerden bir yere tek başınagidebilmeleri mümkündür. Tek başına dolaşmak için beyaz renkli, metalden veya plastikten yapılmış bir baston kullanırlar. Bu baston katlanıp cebe ya da çantaya konulabilir. Aileler küçük yaşlardan itibaren çocuklarını baston kullanarak gezip dolaşmaya alıştırmalıdır. Görme engelli bireylere özel okullarda baston kullanımı için bağımsız hareket eğitimi verilmektedir. Çocuklar küçük yaşta baston kullanımına alıştırılırsa verilen eğitim çocuklar için daha verimli olur ve bastonu benimsemekte zorluk yaşamaları engellenir.

Sosyal faaliyetlere ilgilidirler. İlgili oldukları faaliyet alanına yönlendirilerek yeteneklerinin arttırılması ve desteklenmesi gerekir. Bu durum özgüvenlerini sağlama konusunda katkı sağlayıcıdır. Özellikle tüm vücutlarını kullanacakları faaliyetlere yönlendirmek bağımsız hareket kabiliyetini ve vücut farkındalığını destekleyecektir.

Görme engelli bireylerin eğitiminde genel olarak; rakamları kabartma noktalarla gösterilen saatler, konuşan hesap makineleri, derece ölçen aletler, paraları ve renkleri sesli olarak belirten cihazlar, fen, matematik, coğrafya derslerinde kullanılan özel araçlar, kabartma haritalar, özel gözlükler, büyüteçler, bilgisayarlar, mutfak aletleri gibi eğitim araçları kullanılarak günlük yaşamlarına katkı sağlanır.

Yorumlar (0)
banner305
16°
açık
banner315
Günün Anketi Tümü
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
Koronavirüs biyolojik bir silah mı, doğal bir hastalık mı?
banner306
Namaz Vakti 12 Ağustos 2020
İmsak 04:05
Güneş 05:44
Öğle 12:55
İkindi 16:46
Akşam 19:56
Yatsı 21:28
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Başakşehir 34 69
2. Trabzonspor 34 65
3. Beşiktaş 34 62
4. Sivasspor 34 60
5. Alanyaspor 34 57
6. Galatasaray 34 56
7. Fenerbahçe 34 53
8. Gaziantep FK 34 46
9. Antalyaspor 34 45
10. Kasımpaşa 34 43
11. Göztepe 34 42
12. Gençlerbirliği 34 36
13. Konyaspor 34 36
14. Denizlispor 34 35
15. Çaykur Rizespor 34 35
16. Malatyaspor 34 32
17. Kayserispor 34 32
18. Ankaragücü 34 32
Takımlar O P
1. Hatayspor 34 66
2. Erzurumspor 34 62
3. Adana Demirspor 34 61
4. Akhisar Bld.Spor 34 57
5. Fatih Karagümrük 34 56
6. Bursaspor 34 56
7. Altay 34 54
8. Ankara Keçiörengücü 34 50
9. Menemen Belediyespor 34 44
10. Giresunspor 34 44
11. Ümraniye 34 44
12. İstanbulspor 34 40
13. Balıkesirspor 34 38
14. Altınordu 34 37
15. Boluspor 34 33
16. Osmanlıspor 34 30
17. Adanaspor 34 21
18. Eskişehirspor 34 12
Takımlar O P
1. Liverpool 38 99
2. Man City 38 81
3. M. United 38 66
4. Chelsea 38 66
5. Leicester City 38 62
6. Tottenham 38 59
7. Wolverhampton 38 59
8. Arsenal 38 56
9. Sheffield United 38 54
10. Burnley 38 54
11. Southampton 38 52
12. Everton 38 49
13. Newcastle 38 44
14. Crystal Palace 38 43
15. Brighton 38 41
16. West Ham 38 39
17. Aston Villa 38 35
18. Bournemouth 38 34
19. Watford 38 34
20. Norwich City 38 21
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 87
2. Barcelona 38 82
3. Atletico Madrid 38 70
4. Sevilla 38 70
5. Villarreal 38 60
6. Real Sociedad 38 56
7. Granada 38 56
8. Getafe 38 54
9. Valencia 38 53
10. Osasuna 38 52
11. Athletic Bilbao 38 51
12. Levante 38 49
13. Real Valladolid 38 42
14. Eibar 38 42
15. Real Betis 38 41
16. Deportivo Alaves 38 39
17. Celta de Vigo 38 37
18. Leganés 38 36
19. Mallorca 38 33
20. Espanyol 38 25

Gelişmelerden Haberdar Olun

@
EMLAK FİYATLARI