Seme gibi olmak - Canahmet BOZ

Seme gibi olmak


Türk Dil Kurumuna göre duygu duyularla algılama, his; belirli nesne, olay veya bireylerin insanın iç dünyasında uyandırdığı izlenim anlamlarına gelmektedir.

Paul Ekman 1970’lerde yaptığı çalışmalarında evrensel 7 temel duygu olduğunu belirtmiştir. Daha sonraları ise bu 7 temel duygunun da kendi içinde ‘ara duygular’ içerdiğini söylemiştir.

Bugün benim size anlatacağım şey temel ve ara duygular arasındaki farktır. Örneğin Kastamonu ağzında kullanılan ‘gücüm üzgün’ ve ‘gavzam daraldı’ kalıpları üzüntünün kapsadığı ara duygulardır. Bu kalıplar yöresel çeşitlilik içermektedir. Aslında günlük yaşamımızda kullandığımız tekdüze ifadeler bu çeşitliliğin gölgesinde kalır. Gam, elem, ıstırap, dert, keder bu duygular evreninin küçük bir kısmıdır.

Paul Ekman’ın da araştırmalarında ortaya çıkarttığı gibi insanın hissettiği duygular evrenseldir ancak bunu ifade ediş şekli değişiklik göstermektedir.

Pandemi sonrasında yapılan çalışmalarda bireylerin mutlu duyguları tanıma yetenekleri düşerken, daha üzgün ve olumsuz duyguları daha iyi anladıkları ortaya çıkmış.

Bunun nedeni ne peki?

Olumsuz yaşantılar ve deneyimler, hastalık kaygısı ve bulaş riski gibi bir sürü neden öne sürülebilir. Bununla bağlantılı olarak, yapılan çalışmalarda pandemi sürecinin bizi daha çok internete ve sosyal medyaya yönlendirdiği görülmüştür. Bunun bize etkisini ise duygu tanıma ve sosyal medya bağımlılığının ilişkisini inceleyen başka bir çalışma ortaya koymuştur. Bu çalışmaya göre pozitif ve negatif duyguları tanıma yeteneği sosyal medya bağımlılarında düştüğünü göstermiştir.

Duygu tanıma yeteneğimizin azalması bizi günlük hayatta daha işlevsiz (okul, iş, özel hayatta yapmamız gereken işleri aksatma ya da tamamlayamama durumu) hale getirebilir.

Genel olarak bu yazıda değinmek istediğim nokta duygularımızın ifade edilmesinin önemidir. İfade ederken de aslında sosyal medyada bizi kısıtlayan ifadelerle değil (mutlu, üzgün hissediyor) coğrafyamızın o zengin ve çeşitli kelime dağarcığından seçerek konuşmak olabilir. Yaşadığımız coğrafyada hissettiklerimiz aynı ve ortak ancak bunları ifade ediş yöntemimiz bir ilden diğerine çeşitlilik gösteriyor ve bu ne kadar da harika. Bu zenginliğin farkına varmak çok önemli. Bu nedenle insanların bazen gavzaları daralabilir ya da gücü üzülebilir ancak unutmayın bunu hisseden tek kişi siz değilsiniz ve bu durum geçicidir.

Klinik Psikolog Cahahmet BOZ

psikolog.canahmet@gmail.com

YAZIYI PAYLAŞ!

İlk Yorum Yazan Sen Ol!

YAZARIN SON 5 YAZISI
09Ekm
30Eyl
24Eyl

İş makinesi izleme psikolojisi

17Eyl
07Eyl